"A Esmorga" é o nome do Club de Lectura do I.E.S. A Xunqueira 1 de Pontevedra. É unha das actividades principais do Proxecto Lector. Contribúe a fomentar a lectura e a escritura e á adquisición das competencias básicas.
Mostrando entradas con la etiqueta Respostas ao cuestionario. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Respostas ao cuestionario. Mostrar todas las entradas

viernes, 22 de mayo de 2015

GUÍA E CUESTIONARIO DE O PINTOR DO SOMBREIRO DE MALVAS, DE MARCOS CALVEIRO



Aquí están as respostas ao cuestionario presentado hai algunhas semanas!

Lembra que isto ten que servir sempre como comprobación ao teu traballo previo, é dicir: nunca substitúas a túa lectura e o teu proceso de investigación persoal pola copia das solucións que aquí che amosamos. Pero, ben, iso xa o sabes ti, por suposto. Seguro que o fixeches moitísimo mellor!

Imos aló!

Comezo

Fíxate en que a novela comeza cunha cita dun tal Vincent (“Non esquezamos que as pequenas emocións son os grandes capitáns das nosas vidas”) e cun debuxo que nos presenta a un pintor andando por un camiño rural. Despois aparece outra imaxe que presenta o inicio dun camiño e ó seu pé unha data imprecisa: “Verán de 1890”

Capítulo 1

Observamos que aparece un narrador en primeira persoa que non di o seu nome, pero si que leva vivindo cunha tía da súa nai oito meses e que se separou desta, en París, cando tiña dezaseis anos.
-Como é a relación coa tía Jojo?
É mala. El considéraa unha vella tola.

-Dá a entender cales poden ser as causas desta relación?
A tía Jojo parece pensar que o narrador é unha proba da “vergoña familiar”, porque a súa nai o tivo estando solteira e non dixo quen era o seu pai.

Un día ve como baixa do tren no apeadeiro de Chaponval “un forasteiro” que “levaba o sombreiro enfeitado con malvas”. O narrador, obedecendo a un impulso estraño, ségueo e observa como contempla Auvers, a localidade onde vive, e se dirixe a unha pousada.
Entón menciona a Gustave Ravoux, Adeline e Jules.
-Quen son estes personaxes?
Gustave Ravoux é o dono da pousada onde vai vivir Vincent; Adeline é a súa filla, e Jules é o líder dunha banda de rapaces de Auvers que non aceptan ó protagonista.

Capítulo 2

Ó día seguinte, o narrador axexa a saída do forasteiro da pensión. Ve que pasa pola vivenda do doutor Gachet e logo vai pintar –cousa que fai con moita paixón-. O pintor descóbreo e preséntase. É Vincent. Conversan e este proponlle que lle faga de guía.
Ó saír da fonda, o narrador é obxecto da burla de Adeline.
-Como é descrita esta?
Como unha persoa fermosa e fría, con “rostro de porcelana” e “ollos verdes”.

Capítulo 3

O narrador trata sobre as súas tensas relacións coa tía Jojo, quen non tarda en manifestarlle o seu desgusto por velo acompañando ó pintor, que acode con frecuencia á casa do Doutor Gachet.
-Por que vai Vincent á casa deste?
Porque Gachet o trata da súa enfermidade nerviosa (como logo se saberá). Ademais, é moi afeccionado á pintura e Vincent agarda que lle merque algún cadro.

-Que aspectos che parecen estraños da maneira de ser do doutor?
A pesar de ter certo prestixio como médico e posuír unha condecoración polo seu comportamento na guerra contra os prusianos, compórtase de maneira un tanto bohemia, como demostra que saque a pasear unha cabra.

-Algunhas veces, o narrador queda no seu cuarto lendo ás agachadas unha obra de Zola. Que sabes deste escritor?
Foi o principal escritor naturalista francés. Liderou esta escola con novelas como Thérèse Raquin, Germinal, Au bonheur des dames ou Nana. Tivo unha participación decisiva nun escándalo político da época: o caso Dreifus.

Capítulo 4

O narrador segue acompañando a Vincent. Este desexa recuperar cadros que pintara no Sur. Grazas a el, coñece o sabor do chocolate con leite, que lle envía un empresario suízo, chamado Nestlé –creo que nos soa-, ó seu amigo, o doutor Gachet. O chocolate con leite serve para que o narrador entre nunha nova etapa na súa relación con Adeline.
-Que sucede?
Estando a comer no chocolate, pasa Adeline, quen se ri ó ver ó protagonista manchado. Convídana, e ela leva ós seus irmáns, Germaine e Levert. Entón pasa por alí Jules, que mira con carraxe, porque considera a Adeline a súa noiva. O narrador sabe que debe ter coidado co mozo.

Capítulo 5

O narrador, avanzando na súa amizade con Vincent, visita o cuarto deste, en compaña do doutor Gachet, que é artista afeccionado e admira o talento do pintor. Entre as súas obras chámalles a atención unha.
-Cal cres que é? Por que se caracteriza?
É un autorretrato do pintor; aquel que pintou tras mutilar a súa orella.

Ó mesmo tempo, vemos como Adeline Ravoux se vai amosando dunha maneira distinta.
-En que consiste o cambio, a xuízo do narrador?
Aínda que o narrador aínda sente algo de medo na súa presenza, decátase de que non é tan fría como aparenta; ó contrario, pode amosarse apaixonada; por exemplo, ó enfurruñarse pola mala educación do seu pai.

Capítulo 6

O pintor fálalle do seu pasado no Sur.
-A que problemas alude?
Alude ós seus problemas nerviosos, se ben os envolve en expresións un tanto metafóricas como “pesadelos”, “pozo”...

Un día atópanse coas irmás Cavaignac, polas que ambos senten simpatía de inmediato.
-Como lles gustaría que as pintase? Por que?
Gustaríalles verse vestidas con roupas de cores, porque levan moitos anos cubertas de loito ó enlazar unha sucesión de mortes familiares tras o pasamento dos seus pais.

A relación do narrador con Adeline avanza un pouco máis.
En que sentido?
Adeline coquetea con el, buscando ou aceptando o contacto das súas mans.

Cítase un novo escritor decimonónico.
-De quen se trata?
De Guy de Maupassant, do cal se alude a un famoso relato: “Bóla de sebo”.

Capítulo 7

Este é un capítulo no cal se reflexiona sobre o paso do tempo. Vincent nótao curiosamente ó escoitar o son emitido por uns insectos, que lle afecta tanto que é incapaz de concentrarse na pintura dunhas barcas nas ribeiras do río Oise.
-Que insectos?
As carricantas.

-En que lle fan pensar?
Faino pensar, melancolicamente, no pasadía que é a vida.

Capítulo 8

A tía Jojo é moi beata, así que leva ó narrador a unha entrevista co padre Teissier, que se amosa desagradable.
-Por que?
Porque lle reprocha que ande a carón de artistas dos que ten un mal concepto e o acusa de ser igual á súa nai, a quen aldraxa.

A reacción do mozo é violenta, case está a piques de agredir ó sacerdote, guíndalle cos cartos que este tanto valora, e foxe. Bota moito de menos á súa nai. Máis tarde, atópase con Vincent na pousada. Este retrata paisanos e fálalle dun cadro moi famoso.
-Cal?
O retrato do doutor Gachet.

Capítulo 9

Agora aparece un novo personaxe, o xendarme Rigaumont, arredor do cal parece haber certo misterio relacionado coa nai do narrador.
-Que lle conta Rigaumont sobre ela?
Cóntalle que a súa nai era moi fermosa e fora unha mágoa o que lle sucedera; pero tamén se amosa burlón ó aludir a un encontro que tivo con ela no alboio das irmás Cavaignac.

Pola súa parte, Vincent está entretido limpando a súa habitación porque o seu irmán Theo, acompañado da súa familia, o vai visitar. O narrador discute coa tía Jojo e procura evitar a Rigaumont. Un suceso acontecido preto de Auvers faille pensar que o deixará en paz por uns días.
-Que sucede no tren que se dirixía a Auvers?
O tren tivera que deterse porque, estando en movemento, unha muller caera e morrera esmagada. O seu acompañante fuxira e os xendarmes andaban buscándoo.

Capítulo 10

O narrador e Adeline acompañan ó pintor unha noite, mentres este pinta. A escena amosa que os mozos van camiño de converterse en noivos. Gustave Ravoux deixa que a súa filla os acompañe a cambio de algo.
-De que?
A cambio de que Vincent pinte un retrato de Adeline.

O pintor explica por que lle gusta tanto pintar de noite.
-Cal é o motivo?
O motivo é que Vincent opina que de noite os nosos sentidos se concentran no esencial.

Capítulo 11

Vincent pinta a igrexa de Auvers. O padre Teissier amósase descontento, pero non intenta impedirllo. Curiosamente, pinta a parte traseira da igrexa e non a fachada principal.
-Como o xustifica?
Di que “ás veces, na traseira das cousas, atópase o máis fermoso delas” E engade: “Tendemos a quedarnos sempre co aparente, coa primeira mirada, sen afondar, sen ir máis alá dos prexuízos do noso propio ollar. Pasamos pola vida coma cegos, batendo co noso caxato na verdade sen recoñecela, e cando nos decatamos xa é tarde de máis”

O pintor fala da súa familia e do seu pasado. Era fillo dun pastor protestante e el mesmo intentara ser pastor no medio de xente humilde e traballadora. Sen dúbida, era un home relixioso; para o narrador, que o ten idealizado, amosaba a fe dun santo (“un santo pecadento e bebedor”, matiza) e a sabedoría dun home que é capaz de ver cousas que un home normal é incapaz de ver. Esta lucidez prodúcelle dor.
-Como intenta evadirse desa dor?
Bebendo asente, porque o alcohol parece adormecer a consciencia de unha verdade dolorosa para el.

Capítulo 12

Vincent fálalle ó narrador da súa técnica como pintor (presume de ter a paciencia dun boi, pero nesta época fai máis dun cadro por día). Está nervioso e impaciente pola inminente chegada do seu irmán Theo e a súa familia. O narrador busca o niño abandonado dun paxaro para darllo como agasallo ó sobriño do pintor. Este meniño ten o mesmo nome que o pintor.
-Que outra persoa levou o mesmo nome? Como o descubriu o pintor?
Un irmán seu que nacera morto xusto un ano antes ca el. Descubriuno cando tiña seis anos, unha vez que, xogando no camposanto, tropezou e caeu sobre a sepultura.

Capítulo 13

O narrador observa a distancia o encontro do pintor cos seus familiares. Séntese só nese domingo. Parécelle que a súa vida, sen a compaña de Vincent ou Adeline, carece de sentido. Detense a falar con Pierre, o gardaagullas, quen lle conta o sucedido no tren días antes.
-Lembras que sucedera?
Unha muller morrera ó ser esmagada polo tren en que viaxaba. Pierre cóntalle que a muller fora empurrada polo seu acompañante, que logo se suicidou.

-En quen pensa con tristeza o narrador ó escoitar o acontecido?
Pensa na súa nai, xa que teme que esta poida ter un final parecido ó daquela muller.

Capítulo 14

Neste capítulo, o pintor, logo de encontrarse cun grupo de campesiños, tras comentar a importancia da expresión dos ollos nun retrato, manifesta con paixón a súa maneira de pensar: “Paréceme moito máis intensa a alma dun home que todos os ouropeis e damascos do mundo, aínda que sexa un pobre esmoleiro, un esforzado mineiro ou a máis tirada das galdrapas. Esa é a miña xente e entre eles quero estar, vivir e algún día morrer” (páxina 73).
-Atopas algunha ilustración na que se manifeste a importancia dos ollos ou a vida das xentes humildes?
Algunhas ilustracións presentan imaxes de campesiños realizando as súas tarefas; por exemplo, unhas mulleres segando nun prado ou uns campesiños renovando o tellado da súa morada.

Capítulo 15

Vincent conseguiu que a tía Jojo o aceptase lembrando as súas lecturas da Biblia, aínda que agora xa se considera máis ben descrido ou escéptico.
-Cando se familiarizou tanto con este libro?
El era fillo dun pastor protestante, así que posiblemente tivera que lela; pero sobre todo familiarizouse coa obra cando foi predicador no medio dos mineiros.

-Que lle conta o narrador sobre o seu pasado en París? Canto tempo hai que se separou da súa nai, a quen bota tanto de menos?
Cóntalle que a súa nai, en París, traballaba de noite e descansaba de día, polo que non podía vixialo e el se metía en leas ó andar con malas compañas. Ese foi o motivo fundamental de que o envíase á vivir coa tía Jojo en Auvers.Tamén lle confesa que nunca coñeceu ó seu pai, quen, ó parecer, non quixo casar con ela, a quen hai xa nove meses que non ve.

Capítulo 16

Chega á pensión outro pintor holandés, Anton Hirchig. Vincent preséntalle de tal maneira ó narrador, que este se sente ofendido.
-Por que?
Porque Vincent, con aparente indiferencia, o ofrece como un empregado e non parece consideralo o seu amigo.

Por outra parte, en contraste, Adeline pídelle perdón pola súa conduta anterior.
-Que fixera antes e que desexa agora?
Antes rírase cando Jules e os seus compinches o aldraxaron e perseguiron a croiazos. Agora, dándolle un bico nos beizos, dá a entender que desexa ser a súa noiva.

Capítulo 17

Vincent non lle pide desculpas ó narrador, pero intenta compensalo facilitándolle o encontro con Adeline. Si o fai Anton Hirchig. Falando con este, o narrador decátase de canto cambiou desde que abandonou as malas compañas de París.
-Por que?
Porque antes era un buscabullas e teríase burlado de Anton pola súa aparencia amaneirada.

Capítulo 18

Vincent vai comer cos Gachet e lévalle como agasallo a Marguerite, a filla do doutor, polo seu vixésimo primeiro aniversario, un retrato no que aparece tocando o piano. O narrador achégase a Pontoise en compaña de Anton Hircher. Este asómbrase da velocidade con que pinta Vincent. Tras un encontro desagradable para Hircher, o narrador cre que este escapa de algo.

Capítulo 19

O narrador sae con Vincent ata Bessancourt, en busca dunha paisaxe diferente e atopan a un avergoñado Anton. Vincent pregúntalle ó narrador que ve nun cadro –unha parella no medio dunha fraga- e explícalle o que desexa pintar: “Pois aí as tes ante os nosos ollos. As forzas que moven o mundo, as mesmas coas que todos loitamos no noso interior. A orde divina fronte ao caos da natureza”.
-Que nome lles pon ó home e á muller alí representados?
Chámalles Monsieur Chaos e Madame Harmonie.

Capítulo 20

O narrador vai asimilando ideas pesimistas do seu admirado Vincent –o que se busca, foxe; o que se pretende evitar, vén ó noso encontro-. De feito, sucédelle algo moi desagradable: Jules e a súa panda danlle unha tunda. Rigaumont, o xendarme, acode na súa axuda, pero sen darse présa –non evita que lle peguen-, e logo pregúntalle pola súa nai.
-Por que motivo lle pega Jules?
Porque, nun arranque de machismo, desexa que se aparte de Adeline.

-Que relación existe entre Rigaumont e a nai do narrador?
Non queda clara, pero o xendarme pregúntalle ó narrador se lle transmitiu os seus saúdos e parece lamentarse do carácter dela, quen semella que non desexou saber nada del, a pesar de coñecer o cariño que este lle tiña. O narrador dá a entender que esa relación pode ter algo que ver con el mesmo.

Capítulo 21

Vincent viaxa en tren ata París, temendo volver a experimentar algo que o angustia, relacionado coa súa estancia no sur de Francia. A morte dunha parente dos Ravoux permítelle ó narrador pasar un feliz domingo con Adeline. É un dos momentos máis agradables da súa relación amorosa.

Capítulo 22

Un día os nosos protagonistas visitan o xardín de Dauvigny, un pintor que pareceu atopar naquela terra o seu lugar no mundo.
-Que significa para Vincent atopar o seu lugar no mundo? Cre o narrador que xa o atopou? Por que?
Atopar un lugar onde unha persoa pode vivir satisfeita consigo mesma; en especial, porque alí vive a persoa que a pode facer feliz. O narrador non está seguro de que Auvers sexa para el tal lugar, porque non confía en que a súa relación con Adeline sexa a definitiva e porque odia a Rigaumont e Jules, os cales non o tratan ben.

Capítulo 23

O narrador vai a Chaponval para recoller un envío de Theo para Vincent. Aproveita para levarlle un telegrama ó doutor Gachet, coa esperanza de ver a Marguerite, a filla deste, á cal o seu amigo parece admirar. Atópaa tocando piano e parécelle fermosa.
-A que autor interpreta?
A Chopin.

Logo acompaña ó pintor, quen representa nun cadro a un fato de mulleres segando. Di que parecían formar parte da terra, como as montañas e as árbores, dende moitos séculos atrás.
-Que pensas que desexa dicir?
Para Vincent, os campesiños teñen unha relación secular, case mística, coa terra, identifícanse con ela ata tal punto que parecen formar parte dela.

Capítulo 24

Os dous amigos dialogan mentres Vincent tenta pintar un cadro no cal aparezan moitos corvos fuxindo dun campo.
-Que ten o narrador na súa man para conseguir esa imaxe?
Un revólver.

O narrador atópase triste por varios motivos: nos últimos días case non ve a Adeline, está resentido con Rigaumont e Vincent cada vez bebe máis e ten peor humor. Cando por fin consegue o efecto desexado para que Vincent o plasme no cadro, ten un mal agoiro.
-Cita a frase que parece manifestar este mal presentimento.
O narrador ten a impresión de que “unha gran sombra” pende sobre eles cando os seus disparos fan fuxir ós corvos.

Capítulo 25

Un domingo, o narrador diríxese á fonda de Ravoux para visitar a Vincent. Atopa a este moi alterado.
-Por que motivo?
Porque o doutor Gachet se puxera coma un tolo cando Vincent ese domingo lle pedira a man de Marguerite, a súa filla. Esta marchara da estancia en que se atopaban chorando e o pintor acabara emborrachándose.

O narrador semella sorprendido pola conduta do seu amigo, a quen esta vez non lle dá a razón. Coida que algún día el mesmo terá que pasar por unha situación parecida ante Gustave Ravoux, pero cre que el terá da súa parte a Adeline.

Capítulo 26

É o 24 de xullo, día da festa nacional francesa. Vincent odia o alboroto e talvez desexa evitar o seu encontro con Gachet, polo que se encerra no seu cuarto. O narrador charla co doutor Gachet, quen lembra anécdotas da guerra franco-prusiana. De súpeto, o doutor é atacado violentamente por Pierre, o gardaagullas.
-Por que motivo?
Porque Pierre recoñece a Gachet como o doutor que lle cortara a perna. O doutor cría que fixera o mellor para evitar que morrese, pero o gardaagullas considera que foi un “carniceiro”, que optou polo máis fácil, en vez de intentar salvarlle a extremidade.

O suceso conduce ó narrador ó pensamento de que ás veces ceo e inferno son as dúas caras da mesma moeda: algo pode ser bo para unha persoa e malo para outra.

Capítulo 27

Despois dun día de festa, preséntase un día de loito. As campás tocan a morto polas simpáticas irmás Cavaignac, que lle pediran a Vincent ser retratadas con roupas alegres. Este quere cumprir o prometido e solicita ó padre Teissier e ó sobriño herdeiro das defuntas que as enterren co seu cadro e vestidas con roupas de cor. Estes consideran que a petición do artista é unha insolencia. Vincent, amolado, regresa á fonda e evita ó doutor Gachet. Este, que xenerosamente desexa atender a Pierre, continúa narrando as súas vivencias da guerra.
-Que anécdota, entre curiosa e macabra, lembra?
No sitio de París, a xente tivo que comer de todo, incluso animais que normalmente son detestados. Algúns personaxes poderosos, ante a ausencia de certos alimentos, conseguiron comer a carne dalgúns animais do zoolóxico. Unha noite de Nadal, o doutor Gachet ceou, nunha casa rica a onde foras convidado, elefante, antílope, canguro...

Capítulo 28

Neste episodio trátase sobre o enterro das irmás Cavaignac. O padre Teissier e, sobre todo, o sobriño, compórtanse de maneira ruín coas defuntas, o cal esperta a indignación dos veciños e de Vincent, que está deprimido, ademais, por unha noticia.
-Cal é a nova que o deprime?
A nova de que o seu irmán Théo e a súa familia non pasarán as vacacións en Auvers, ó seu lado, senón en Holanda, na casa da súa nai.

-Que aspectos revelan o carácter insensible e interesado do sobriño?
O sobriño fainas enterrar nunha soa cova, unha enriba da outra, non se molesta en velar os seus cadáveres de noite e, segundo se di, pon en venda inmediatamente a finca das súas tías. En canto remata o enterro, guinda co brazalete negro, que recolle un corvo co seu peteiro.

Capítulo 29

Vincent realiza un acto que escandaliza á poboación de Auvers. Cal?
Pinta a campa das irmás Cavaignac de anil e vermello.

As reaccións da tía Jojo, Adeline e o narrador son diferentes. Para a tía, Vincent é un profanador de tumbas; para a moza, un tolo; e para o narrador, un sabio. A discusión entre os dous mozos chega máis lonxe do previsto. Adeline dille que ó seu pai el non lle gusta como noivo dela porque ten o carácter atolascado da súa nai. O narrador comprende que algo foi cambiando entre eles: perderon a espontaneidade do principio e van manifestando cualidades opostas. Observa que Adeline ten un carácter práctico e pensa no futuro, relacionándoo sempre coa idea de seguir co negocio dos seus pais.
-Cal é o desexo do narrador? Ten as mesmas ambicións que Adeline?
O narrador desexa viaxar e coñecer cidades das que lle falara Vincent: París, Amsterdam, Londres... El ten un carácter soñador e non é atraído pola idea de vivir atado a un negocio, apegado a un lugar. Ademais, desexa reencontrarse coa súa nai.

Capítulo 30

Pasou unha semana desde o acontecido no capítulo anterior. O acto rebelde de Vincent segue creando polémica, ampliada posiblemente polo padre Teissier. Adeline, influída por este, chega a considerar que o pintor é un blasfemo que merece o inferno. O narrador sente que se está distanciando dela irremediablemente. Vincent, quizais para consolalo, fálalle do seu pasado e coméntalle que ás veces o amor á arte o afastou do amor humano e que ou ben amou cando con era correspondido ou ben rexeitou á persoa que o amaba. Aínda cre que Marguerite sentía algo por el e representaba, por tanto, a oportunidade dun amor correspondido.
-Cita algunha expresión que revele o pesimismo do artista.
Vincent di que na súa vida foi de fracaso en fracaso. Reflexionando sobre a arte e o amor, di: “O escritor Richepin insinuou algunha vez que o amor á arte lévache a perder o verdadeiro amor. A min sucedeume en moitas ocasións. A última, hai ben pouco”.

Pola súa parte, o narrador vai facéndose á idea de que o amor que Adeline sente por el non é moi profundo e pode ser incluso un obstáculo na vida que desexa levar.
-Con que a compara?
Compáraa cunha áncora que non deixa navegar o seu barco.

Capítulo 31

Un día no campo vendo as tarefas dos campesiños sérvelles de consolo ós dous deprimidos amigos. Unha familia botando palla nova ó tellado failles reflexionar sobre as ledicias do traballo comunal e harmónico.
O verán, non obstante, entristéceos. Vincent séntese como unha ave engaiolada, desexosa de migrar e cortexar, na chegada da primavera.
-Que considera necesario para sentirse libre?
O amor e a a amizade. Na súa opinión, non basta con cambiar de lugar soamente.

-En que se diferencian Vincent e o narrador neste sentido?
En que o narrador non está convencido de que o amor poida liberalo. No seu caso, o amor por Adeline non parece suficiente. Desexa fuxir e a covardía ou o amor por Adeline parecen impedir a súa liberdade.

Capítulo 32

Dous días despois, o narrador, preocupado polo artista, a quen non viu nas últimas xornadas, decide vencer a súa teima de non aparecer pola fonda. Alí ve a Adeline asediada por mozos parisinos que enchen a terraza. Atopa a Vincent, bébedo e sucio, enfadado co seu irmán Théo.
-Por que?
Porque cre que o seu irmán o abandonou. Contaba con el para que convencese a Gachet de que o matrimonio con Marguérite era unha boa idea e coida que os cartos que Théo lle enviou son unha maneira de compensalo polo seu abandono.

Ó saír, atópase con Adeline perseguida por un mozo. Ela desexa encontrarse con el na parte traseira da fonda.
-Cal é a súa reacción?
Marchar da pousada, porque non sabe que dicirlle e tampouco quere mentir. Ademais, parece amolalo ver á súa noiva perseguida por uns mozos parisinos ós que parece agradar.

Capítulo 33

Ó día seguinte, o narrador diríxese de novo á fonda, onde atopa a Adeline indiferente e a Vincent ofensivo e incluso violento. Deixa que este saia a pintar só. Cando o narrador volve a preguntar por el esa noite, Adeline cóntalle o sucedido.
-Que sucedeu? Cal é a opinión do doutor Gachet?
Vincent regresara á pousada a noite anterior cunha ferida no peito provocada por un disparo que el mesmo se dera. O doutor Gachet coida que non hai nada que facer porque ten a bala moi preto do corazón.

-Como interpreta os feitos o narrador? Como interpretas a actitude de Rigaumont, o xendarme, co narrador?
O narrador cre que Vincent quixo buscar a liberdade (abandonar a gaiola na que se sentía prisioneiro), pero non polo camiño do amor ou a amizade, senón polo “atallo solitario” do suicidio. Rigaumont compórtase de maneira brusca co narrador. Case dá a impresión de comportarse como o faría un pai severo.

Capítulo 34

Vincent, ferido, está aparentemente tranquilo no seu leito. Desexa morrer e non di onde se pode atopar o seu irmán Theo, a quen desexan avisar do sucedido. O narrador, que coñece a súa dirección porque ten no seu poder unha carta que lle entregou Vincent, non quere dicila, pois cre que debe respectar o desexo do artista. Adeline, que sabe da carta, non está de acordo con el, así que lle colle a carta, le a dirección e vailla comunicar ó seu pai. Ademais, discute co narrador.
-Que lle di? Por que lle pega unha labazada?
Porque, cando Adeline lle conta que Jules está arrepentido dos malos momentos que lle fixo pasar ó protagonista, este dille que o mozo é un voitre e ela a súa presa. Está enfadada con el porque o protagonista non está de acordo con ela. Adeline acúsao de ser unha persoa que anda sen rumbo, que nunca se decide a dar un paso adiante e se limita a deixarse levar.

O narrador visita ó artista, que se atopa durmido. Ó meterlle a carta nun peto da chaqueta, atopa o revólver que Vincent usou e cólleo. Ó saír, atópase con Anton, que se dispón a partir cara a París, en busca de Théo. O narrador refúxiase na súa casa, rexeitando cruzarse con Adeline.
-Que descobre alí?
Que no revólver aínda queda unha bala.

Capítulo 35

Anton cóntalle o sucedido tras a chegada de Théo e a morte de Vincent ó narrador. Este pasa o día “xogando” co revólver.
-Que lle pasa pola cabeza?
Pensa en utilizar o revólver para vingarse de Jules ou Rigaumont. Posiblemente pase pola súa imaxinación a idea de imitar ó seu admirado pintor.

Anton dille que Vincent tomou a morte con resignación e sen pena; para el a morte era a “fin da tristeza”.
-Que cres que quería dicir?
Que, para Vincent, a vida sempre foi dolorosa. Tiña unha sensibilidade especial, que lle producía sufrimento.

O narrador reflexiona sobre as últimas palabras do seu amigo e coida que a súa propia tristeza non terá fin, que só a compaña do artista ou Adeline foron un alivio pasaxeiro. Hai unha imaxe plasmada nos cadros de Van Gogh que lle vén á mente ó contemplar a súa situación.
-Cal? Que cres que desexaba representar o pintor con esa imaxe?
A imaxe da noite estrelada. Esa imaxe suxeríalle a soidade do ser humano, pero tamén a fermosura e a grandeza do universo. O ser humano é algo minúsculo, perdido no medio dunha inmensidade grandiosa.

Capítulo 36

O día do enterro, o narrador observa o aprecio que sentían as xentes do lugar polo pintor, que chegara tan só sesenta e nove días antes; descobre rostros coñecidos que lle fan lembrar os seus paseos por Auvers, Chaponval e Pontoise.
-Como era chamado polos nenos do lugar? Lembras o motivo?
Para os nenos era Monsieur Chocolat, porque o perseguían para que el lles regalase o chocolate que o doutor Gachet recibía de Suíza e lle daba a el como unha especie de medicamento.

O narrador queda impresionado pola dor sincera que manifesta Théo e polas palabras do doutor Gachet. Este di que Vincent amou dúas cousas sobre todo. Cales?
A Humanidade e a Arte.

O narrador pousa un ramo de malvas na tumba do artista e vaga polos arredores pensando en suicidarse, pero afortunadamente non o fai.
-Como acaba a novela?
Tras depositar un ramo de malvas na campa do seu amigo, vagando só, pensa en suicidarse, pero acaba disparando ó aire. Ansioso de abandonar Auvers, decide coller o tren que o conduce a París, desoíndo unha voz que o chama, a voz de Adeline.

SE QUERES MÁIS INFORMACIÓN...

Comezo

-Polo nome, os debuxos e a data podemos chegar á conclusión de que Vincent é Vincent Van Gogh. Se consultamos unha biografía deste pintor holandés, descubriremos que morreu, precisamente, en 1890.

-A pensión Ravoux foi a pensión onde viviu Van Gogh na vila de Auvers. Alí morreu.

-Vincent manifesta a súa visión da arte en distintas ocasións. Na páxina 21 atopamos o seguinte: “A beleza reside na verdade, na vida tal e como se nos presenta. Eu só tento reflectila con humildade. Alguén dixo que a arte é o home engadido á natureza, e aquí mesmo, arrodeado por ela, estou eu”. Isto pode facernos pensar que non gustaba de idealizar o que vía, que adoptaba unha actitude humilde ante a vida e gustaba de identificarse coa natureza –tres trazos da pintura de Van Gogh.

-O doutor Gachet foi o motivo polo cal Van Gogh se estableceu en Auvers. Este agardaba que aliviase os seus problemas físicos e mentais, porque xa pasara varias tempadas en manicomios.

-Naquel tempo estaba aínda de moda a novela naturalista. O seu principal representante en Francia foi Émile Zola, quen, ademais, era admirador e amigo de varios pintores impresionistas; en especial, de Manet.

-Cando Vincent reclama cadros pintados no Sur, refírese ós realizados nas súas estancias en Arles e Saint-Rémy, onde pasara os anos anteriores.

-Por desgraza para Vincent, este prefire o asenta, e non o chocolate con leite. Un dos grandes problemas de Van Gogh era o alcoholismo.

-O autorretrato do pintor coa orella tapada por unha venda amosa o afán de Van Gogh de amosar o seu interior por medio da imaxe, sen idealizacións. Non se sabe con moita certeza como perdeu a orella. Gauguin contou que o propio Van Gogh, nun momento de furia e arrepentimento, tras un enfrontamento con el, cortou o lóbulo da orella dereita cunha navalla de afeitar.

-Guy de Maupassant foi un dos colaboradores nas Soirées de Médan, onde o seu relato ‘Bola de sebo’ causou fonda impresión.

-A relación de Van Gogh con varios pintores famosos hoxe en día é coñecida de todos. Na novela, alúdese, entre outros, a Cézanne e Pissarro.

-A importancia de Theo na vida de Vincent Van Gogh é incalculable. Foi o seu apoio constante, tanto no aspecto económico como no moral. Aínda que era varios anos menor, portouse como un irmán protector e devoto. No ano 1890, a súa muller acababa de dar a luz un meniño, apadriñado por Vincent, que levou o seu mesmo nome. Na actualidade, Theo e Vincent están enterrados un ó cabo do outro no camposanto de Auvers.

-Como xa se dixo, o alcoholismo foi un de tantos males que aqueixaron ó pintor. O asenta era entón unha bebida que estaba de moda. O viño foille limitado nas comidas despois dos cada vez máis frecuentes episodios de loucura.

-A expresión dos ollos está ben clara nos seus múltiples autorretratos e retratos. O seu interese polas xentes humildes resulta evidente na plasmación das súas vivendas e dos seus traballos, seguindo ás veces o exemplo doutros pintores como Millet; pero tamén se manifesta na súa vida.


martes, 10 de marzo de 2015

CLUB DE LECTURA: RESPUESTA A LAS ACTIVIDADES


Ya tenéis aquí las respuestas a las actividades de la entrada anterior, sobre la obra de David Lozano, Donde surgen las sombras.


¿Os ha gustado? ¿Habéis respondido a las preguntas vosotros solos? ¡Más os vale! No ha sido muy difícil, ¿verdad? Solo hay que leer la obra con atención, reflexionar un poquito sobre la historia y sobre todo sobre todo disfrutar de ella "exprimiéndole" su sentido al máximo.


Ahí van las respuestas: 


Dieciséis días antes”

-¿En qué día se encuentran los personajes que intervienen en este capítulo?
En el 8 y el 9 de octubre de 2005. Empieza el día 8.

-¿Por qué Álex utiliza la contraseña “Necronomicón”? ¿Qué significa para él el nombre “Tíndalos” que utiliza la persona que le responde?
Porque es el título de un relato de uno de sus autores preferidos, Lovecraft. “Tíndalos”, en un relato del mismo autor, son seres malvados.

¿Qué ve Alex en el ordenador?
Imágenes horribles por su crueldad y sadismo.

¿Qué sucede al final del capítulo?
Se marcha la luz y unos seres extraños entran en casa de Álex.

1. Dos días antes”

¿En qué día se sitúa?
Se supone que es el 22 de octubre de 2005.

-¿Quién es el personaje principal ahora? ¿Qué relación tiene con Álex?
Se trata de Gabriel, que es amigo de Álex y goza de la confianza de los padres de éste. Siente celos de su amigo porque cree que Lucía lo prefiere.

2. Día cero”

-¿A qué día del año se refiere?
Al 24 de octubre.

-Ahora tienes cuatro personajes importantes. Di a quien se refiere el narrador, atendiendo a lo que piensa uno de ellos, cuando dice:
-“el camarero intelectual”: Gabriel.
-“la informática repleta de energía”: Lucía.
-“el pijo vago”: Mateo.
-“el aventurero optimista”: Álex.

-¿Cómo interpretan lo sucedido a Alex?
Si es cierta la versión policial, como una traición. Pero Gabriel, en especial, no cree que se fugase de casa porque está convencido de que le habría dicho algo y porque la noche de su desaparición le dejó en su teléfono varias llamadas perdidas.

-¿Quién es Raquel?
Es la novia de Álex. Aparentemente está resentida con él.

-¿Quién es el autor del diario del cual aparecen fragmentos?
Gabriel.

3. Primer día”

-¿Qué día es?
El 25 de octubre de 2005.

-Ahora aparece un nuevo personaje que tendrá mucha importancia en la novela: Francisco, o Paco, Garcés. ¿Cuál es su profesión? ¿Por qué hablan con él los co-protagonistas? ¿Cómo es descrito?
Es inspector de policía. Los muchachos hablan con él porque creen que la versión oficial es errónea y no desean que se cierre el caso. Tiene cuarenta años; es grueso, algo desaseado, inteligente, hablador; se muestra preocupado por sus casos; finge torpeza.

-¿Cómo describe Gabriel a Álex? ¿Por qué motivo?
Era el puñetero ‘chico diez’: estudioso, simpático, optimista”. Por celos, que lo llevan a desear que Álex meta la pata, aunque pronto se arrepiente de este deseo.

4. Juego sucio”

Lo ocurrido en este capítulo se sitúa en el mismo día que los hechos narrados en el capítulo anterior.

-Aparece un nuevo personaje. ¿Quién es? ¿Cuál es su profesión? ¿Qué le sucede?
Antonio Valls. Es un profesor universitario, dedicado a la arqueología. Lo citan en un matadero y allí lo asesinan. Quienes lo atraen a la trampa mortal se hacen pasar por representantes de una constructora. Para confundir a la policía, dejan sobre él pastillas de éxtasis.

-También le sucede algo a uno de los muchachos. ¿A quién? ¿Qué le sucede?
A Gabriel. Es atraído a una zona de descanso de la autopista Zaragoza-Barcelona con un falso mensaje de Álex. Allí intentan asesinarlo, pero sólo consiguen herirlo con algo metálico.

-Los co-protagonistas indagan en Internet. Usan términos como “historial”, “archivos temporales”, “cookies”… ¿Podrías decir qué son?
Historial es el conjunto de páginas abiertas en Internet; archivos temporales son aquellos archivos guardados en la memoria del ordenador para un acceso más rápido; cookies son instrumentos de algunas páginas para ver las preferencias de los usuarios.

5. Segundo día”

-Siguiendo las huellas de Álex en el ordenador, se introducen en un juego virtual. ¿Qué opinan de este “juego”? ¿Conoces algún juego similar?
El juego se denomina Camelot. Se trata de un juego de mucha calidad que parece “real”. Se caracteriza por la crueldad, ya que presenta, por ejemplo, a un individuo herido al que asaltan cientos de ratas.

-Al final del capítulo sucede algo extraño. ¿Qué?
Se marcha la luz. Entran en el chalé de los padres de Mateo unos seres desconocidos. Lucía y Mateo huyen. Ella cree que los localizaron por medio del ordenador. Gabriel queda en poder de los desconocidos, pero éstos no lo matan, sino que se limitan a asustarlo.

Si todo ha ido bien, ya tienes una vaga idea de la historia que se trata en la novela y te estarás haciendo muchas preguntas. Para que te vayas familiarizando con lo que te espera, he aquí una relación de personajes que puedes ir buscando en la sopa de letras. Unos aparecerán por su nombre de pila; otros, por su apellido, y otros, por ambos, para no confundirlos. Conforme vayas leyendo la obra, escribe al lado de los nombres algo que te permita recordarlos: su profesión, lo que les sucede, etc.

Álex (Alejandro Urbina Luzán): muchacho desaparecido y encontrado en las cloacas.
Lucía Laín: amiga del anterior, experta informática.
Mateo: amigo rico de los anteriores.
Gabriel Vázquez: el amigo intelectual.
Raquel Jiménez: novia de Álex.
Francisco (Paco) Garcés: inspector de policía.
José María (Chema o Juan?) Ramos: detective, supuesto colaborador de Garcés.
Arturo Ramos: empresario, jefe de Obscuritas, tío del anterior.
Ramón Alonso: arquitecto que elaboró un plano subterráneo de Zaragoza.
Antonio Valls: arqueólogo que colaboró con el anterior.
Juan Balmes: otro colaborador, empleado del ayuntamiento de Zaragoza.
Javier Murillo: muchacho desaparecido, que también fue novio de Raquel.
Carlos Román: chico desaparecido, cuya habitación es examinada.
Elena (o María José?): bibliotecaria de la universidad de Zaragoza.
Ernesto Abad: funcionario del municipio de Zaragoza que informa a Garcés.
Julio: policía experto en informática.


D E F N A O R L U C I A
V S B A L M E S G D E Q
G O M M V O S I C A I O
A M U O E J T U H M L S
R A R R V U O V E O K N
C R I H A L E X M D Ñ O
E O L C L I I T A E E L
S R L I L O D B R T L A
O U O K S T A O A O E M
H T E S I S O M M R N A
K R L E U Q A R O U A V
G A B R I E L L S B N B

6. Tercer día”

-¿Quién es Juan Balmes? ¿Qué hizo y qué le sucede?
Capataz jubilado del ayuntamiento de Zaragoza. Comunicó que oía ruidos extraños en la parte más antigua de las cloacas, pero no le hicieron caso. Lo tomaron por loco. Ayudó a elaborar un plano de los conductos subterráneos. Unos hombres vestidos de negro entran en su piso y lo asesinan.

-¿Qué características tienen los chicos secuestrados?
Son muchachos jóvenes, de edades comprendidas entre los 18 y los 22 años, residentes en Aragón, aficionados a los juegos de ordenador. Normalmente tienen antecedentes por una huida de casa y problemas con los padres, son seres solitarios, que poseen un ordenador en su cuarto y viven en el caso viejo de la ciudad. En ciertos rasgos, Álex es una excepción.


7. Cuarto día”

-¿Quién es Ramón Alonso? ¿Qué le sucede? ¿Qué similitudes encuentras entre su caso y el de Antonio Valls o Juan Balmes?
Es un arquitecto jubilado. Sus asesinos fingen que se trata de un suicidio tirándolo desde un balcón tras hacerle tragar whisky. Los tres personajes son asesinados y parecen tener cierta relación entre sí. Sus asesinos procuran engañar a la policía acerca de la causa o el motivo de sus muertes.


8. El reino de las tinieblas”

-Aquí comienza a aclararse la historia. Lucía, Mateo y Gabriel se introducen en “el reino de las tinieblas”. ¿Por qué? ¿A qué mito griego o cretense se hace referencia?
Porque se introducen en el subsuelo de Zaragoza, donde está todo oscuro y se esconde el Mal. Se hace alusión al Laberinto de Creta y al Minotauro.

-¿En qué día crees que se encuentran?
Debería tratarse del día 28 de octubre de 2005, porque se dice que pasaron 19 días desde la desaparición de Álex, pero, si esperan a introducirse en las cloacas hasta las 5 de la madrugada, tal vez deberíamos considerar que se hallan en el día 29.

-Por su parte, Garcés se entrevista con Ernesto Abad. Éste le cuenta aspectos importantes de la historia de Zaragoza. ¿Qué nombre recibía esta ciudad en la época romana? ¿Qué se conserva en la actualidad de aquella época?
Su nombre en época romana era Caesaraugusta. De aquella época se conservan las cloacas, restos de muralla, un anfiteatro, mosaicos y posiblemente parte del puente de piedra, aunque éste sufrió modificaciones posteriores.

-¿Qué te recuerda el dicho, repetido por los amigos, “todos para uno y uno para todos”?
Recuerda el lema de Los tres mosqueteros. Representa la solidaridad entre los amigos.

-Lucía y sus amigos se separan. ¿Por qué?
Porque, mientras Mateo y Gabriel discuten, Lucía se adelanta y es secuestrada por un hombre gigantesco enmascarado.

9. Comienza la cuenta atrás”

-Di brevemente qué les sucede a los tres amigos.
Lucía, después de librarse de su secuestrador, cae en poder de otros dos hombres. Gabriel y Mateo se encuentran con un hombre de la organización, a quien golpean, atan y le quitan el traje. Tropiezan luego con otros dos miembros. Dejan malherido a uno y el otro les lleva al lugar por donde había pasado Lucía.

-Garcés no encuentra el libro sobre los subterráneos de Zaragoza en el ISBN. ¿Qué es el ISBN?
Es un libro en el cual se registran todos los libros publicados en España.

-¿Quién sospecha Garcés, en ese momento, que es el cerebro de cuanto sucede?
Sospecha que es Ramón Alonso, el arquitecto.


10. Rastros en la oscuridad”

-¿Qué sistema o código utilizan Lucía y Álex para entenderse? ¿Cómo escribirías, siguiendo ese código, el título de la novela?
El código consiste en atribuir a cada letra un valor numérico, de modo que la a es sustituida por el 1, la b por el 2, la c por el 3, etc. Deben dar en la pared tantos golpes como corresponda a cada letra para formar palabras. No considerando la ch, la ll y la rr (el autor considera entre las letras la ll), el título sería comunicado con las siguientes series de golpes: 4, 16, 14, 4, 5 – 20, 22, 19, 7, 5, 14 – 12, 1, 20 – 20, 16, 13, 2, 19, 1, 20.

-Garcés descubre la muerte de Ramón Alonso, que le parece muy similar a la de Valls y Balmes. ¿Qué le recuerda el hecho de hacer matar a aquellas personas implicadas en la elaboración de algo que se desea secreto?
Le recuerda lo que solía acontecer cuando un faraón hacía construir su tumba.

-¿Quién es Dahmer? ¿De quién procede su nombre?
Es el líder de la organización secreta denominada Obscuritas. Se trata del apellido de un asesino en serie, el carnicero de Milwaukee.


11. En la madriguera”

-Garcés descubre la desaparición de los muchachos y comienza a sospechar de Raquel Jiménez. ¿Por qué?
Porque también era la novia de un muchacho desaparecido en el año 2000, Javier Murillo, y cree que esto no es una casualidad.

-Después de un período de desconfianza con respecto a Chema Ramos, decide confiar en él. ¿Cómo? ¿Por qué, después, vuelve a perder la confianza en su compañero de trabajo?
Enviándolo a las cloacas en busca de los muchachos. Pierde su confianza en él porque Ramos no le obedece y se mueve con extraña rapidez en los subterráneos. Además, por la reacción de Raquel, descubre que Ramos colabora con la organización.

-¿Podrías recordar, sucintamente, qué les sucede a Lucía y sus amigos?
Gabriel y Mateo son introducidos en el “juego” y conducidos hacia un perro asesino. Lucía es llevada a una sala desde donde se controla el “juego” por medio de ordenadores.

-Raquel tiene un medallón que despierta la curiosidad del inspector. ¿Por qué?
Porque el medallón es muy valioso (es grande, de oro) y tiene grabadas una palabra, “Obscuritas”, y la figura de una guadaña, representación tradicional de la muerte.


12. Obscuritas”

-¿Qué quiere decir la palabra latina que da título al capítulo? ¿A qué alude?
Oscuridad. Alude a los subterráneos, a la maldad y a la muerte.

-¿Tiene que ver con las intenciones y la manera de pensar de “Dahmer”? Cita alguna de las afirmaciones que éste hace.
Si, porque este se cree, según sus palabras, un artista del horror, busca el terror en estado puro y, de hecho, habla de un “nirvana del horror”.

-¿Quién es “Dahmer”? ¿Cuál es su verdadero nombre?
Es Arturo Ramos, empresario rico y tío de José María Ramos.

-¿Qué pruebas tienen que pasar Gabriel y Mateo? ¿Cuál provoca la muerte de Chema Ramos?
Las pruebas del perro y de las ratas. Las ratas.

-¿Qué confirma las sospechas de Garcés cuando se encuentra con Arturo Ramos? ¿Cómo se libra éste del inspector?
Que tiene un medallón igual al de Raquel. Ramos se libra del inspector hiriéndolo por sorpresa con un arma blanca.

-¿Cómo se hace cargo Lucía del ordenador principal desde el cual se controla el “juego”? ¿Qué hace para ayudar a sus amigos y para castigar a “Dahmer”? ¿Cómo convence a Gabriel de que es ella, que desea ayudarlos?
Engañando, amenazando y expulsando de la sala de los ordenadores a su vigilante. Los ayuda indicándoles cómo salir y castiga a Dahmer conduciéndolo hacia Thor. Para convencerlo, le recuerda el beso que le dio.


13. Y llegó la luz”

-Asistimos al momento final de esta batalla del “Bien” contra el “Mal”. ¿Quién triunfa? ¿De qué modo?
El Bien. Arturo Ramos, Chema Ramos y otros miembros de Obscuritas mueren; otros son hechos prisioneros y la organización es desmantelada. Los cuatro amigos salen con vida de los subterráneos.

-En este capítulo se informa también sobre lo sucedido días después del asalto por parte de la policía a la sede de la organización y a las cloacas. ¿Cuáles son las perspectivas de futuro de los protagonistas?
Álex recibirá tratamiento psicológico. Garcés, una vez recuperado de sus heridas, hará un viaje con su esposa y mantendrá contacto con sus nuevos amigos.